Waar Gustave Eiffel bang voor was, zag ik vandaag met eigen ogen
In deze reeks nemen we de coating van uiteenlopende producten, objecten en constructies onder de loep. Dit keer: de Eiffeltoren in Parijs.

Van een afstandje: niks aan de hand
Vandaag stond ik onder de Eiffeltoren. Om mij heen werden honderden selfies gemaakt, en ik…? Ik keek naar de coating 😉 Vanaf een afstandje ziet The Iron Lady er prima uit. Mooie egale bronskleur, niks aan de hand.
Bij nadere inspectie: de coating laat los
Maar loop je er naartoe en kijk je goed (en ja, dat doe ik dus), dan zie je plekken waar de coating gewoon loslaat. Schilfers, bladders en roest eronder. Kijk maar naar de foto’s.
1. Coating laat los (defect)
Waarneming: op veel plekken laat de coating helemaal los. Schilfers, bladders en roest eronder.
Gevolg: blijft dit zo, dan krijgt roest vrij spel. En dat wil je bij een ijzeren constructie niet.


2. Nieuwe laag over loszittende coating (defect)
Toelichting: ik ben niet de eerste die dit ziet. Uit een rapport uit 2014 bleek al dat maar zo’n 10% van de nieuwere verf nog goed hechtte. Het advies was toen al: ga niet zomaar een nieuwe laag erover zetten.
Waarneming: en toch is op veel plekken precies dat gebeurd. Een nieuwe laag over loszittende coating heen.
Gustave wist het al in 1889
Eerst even wat geschiedenis. De toren staat er sinds 1889 en was eigenlijk maar bedoeld voor 20 jaar. Gustave Eiffel snapte toen al heel goed dat verf het allerbelangrijkste was om zijn toren overeind te houden. Hij zei:
“On ne saurait trop se pénétrer du principe que la peinture est l’élément essentiel de la conservation d’un ouvrage métallique et que les soins qui y sont apportés sont la seule garantie de sa durée.”
Letterlijk vertaald: “Men kan zich niet genoeg doordringen van het principe dat verf het essentiële element is voor het behoud van een metalen bouwwerk, en dat de zorg die eraan besteed wordt de enige garantie is voor zijn duurzaamheid.” (Gustave Eiffel, La tour de trois cents mètres, 1900)
Een man naar mijn hart!
Sindsdien wordt de toren ongeveer elke 7 jaar opnieuw geschilderd. 250.000 m², zo’n 60 ton verf en nog steeds grotendeels met de kwast. Inmiddels zitten er 19 lagen over elkaar heen. Samen ongeveer 3 mm verf.
De 20e schilderbeurt: een opknapbeurt voor de Spelen
De laatste (20e!) schilderbeurt begon in 2019. Het doel: de toren op tijd voor de Olympische Spelen van 2024 weer laten stralen in een goudachtige kleur, net als begin 1900.
Dat liep allemaal wat anders. Eerst corona, daarna kwam er bij het weghalen van de oude lagen zoveel lood vrij dat het werk weer stil kwam te liggen. Kosten: zo’n 60 miljoen euro.
Volgens critici is het vooral een cosmetische opknapbeurt geworden. En als ik zie wat ik vandaag zag, snap ik waarom ze dat zeggen.
Maar wie is er nu eigenlijk schuldig?
Hier wordt het interessant. Als de opdracht was om de toren er mooi uit te laten zien voor de Spelen, dan is dat gewoon gelukt. Van een afstandje ziet ze er prima uit.
Je kunt daarvan vinden wat je wilt, maar dan heeft de schilder gedaan wat er van hem gevraagd werd.
Zou ik het zelf gedaan hebben? Nee. Daar is mijn coatinghart te groot voor. Maar ik snap ook wel dat het lastig is om nee te zeggen als je een klus van miljoenen aan de Eiffeltoren mag doen, toch?
Hoe was dit te voorkomen?
Met heldere afspraken vooraf en een test die ze bevestigt.
- Vastleggen. Leg in een lakspecificatie vast waaraan de coating moet voldoen, zoals milieu, verwachte levensduur, hechting en corrosiewering. Deel deze met je leverancier.
- Testen. Verifieer de eisen die je stelt door de testen uit te voeren die in de lakspecificatie staan. Voer deze uit op (een deel van) het product, niet op testplaatjes. Alleen dan kun je zien of het systeem presteert zoals je verwacht.
Zo voorkom je discussie over kwaliteit en kosten achteraf.
De kunst van het specificeren
Wat staat er in jouw inkoopspecificatie over de coating? Coatings bepalen voor een groot deel de levensduur van een product. Is dat voor jouw leverancier net zo duidelijk als voor jou?
Ik ben Ben, de coating nerd. Met Coating Advies Nederland en M2LAB deel ik kennis over coatings en help ik bedrijven hun producten langer mee te laten gaan. Goed voor je product én voor het milieu!
Coating onder de loep
Een eigen inspectie van M2LAB.
Is CoatSpec iets voor jou?
Wat moet de coating kunnen en hoe toets je dat? Met CoatSpec leg je in een prestatiegerichte lakspecificatie vast waaraan de coating moet voldoen. De coater geeft aan hoe hij dat realiseert.
Doe de Risk Scan en zie waar de risico's in jouw huidige afspraken zitten.