Je bent hier:
Coating onder de loep: waarom roest in dit bushokje in Domburg alleen het bankje?

Coating onder de loep: waarom roest in dit bushokje in Domburg alleen het bankje?

Wachten op de bus, en op roest. In deze reeks nemen we de coating van alledaagse producten, objecten en constructies onder de loep. Dit keer een bushokje in Domburg: het aluminium hokje staat er na jaren nog prima bij, maar op het stalen bankje bladdert de coating af en ontstaat roest vanuit de randen. Een zoutsproeitest volgens ISO 9227 op het echte product had dit direct aan het licht gebracht.

Wachten op de bus, en op roest

Zou de eigenaar hier tevreden mee zijn? Die vraag stellen wij onszelf bij elk product dat we tegenkomen. In deze reeks nemen we de coating van uiteenlopende producten, objecten en constructies onder de loep. Dit keer: een bushokje in Domburg, en vooral het bankje dat erin staat. Een mooi voorbeeld van hoe ontwerp en afwerking de levensduur kunnen bepalen.

Glazen bushokje met aluminium frame aan een straat in Domburg, met een bankje erin

Van een afstandje: niet zo veel aan de hand

Deze bushalte in Domburg staat er al jaren en ziet er op het eerste gezicht nog prima uit. Het hokje is van aluminium, het bankje erin van gecoat staal.

Bij nadere inspectie: het bankje is er niet best aan toe

Van dichtbij valt op dat vooral het bankje te lijden heeft, met name aan de onderzijde. We bekeken drie punten: één is in orde, twee zijn defect.

1. In orde: het hokje zelf in uitstekende staat

Waarneming: het hokje is gemaakt van aluminium en afgewerkt met een poedercoating. De coating ziet er nog prima uit en zit nog muurvast.

De vraag: hoe kan het dat dit hokje er nog zo mooi bij staat, terwijl het bankje zo ernstig roest?

Het antwoord: het hokje en het bankje zijn van verschillende materialen gemaakt en totaal anders behandeld. Zeker als de juiste legering wordt gebruikt, laat aluminium zich uitstekend voorbehandelen en is het met één laag poedercoating langdurig bestand tegen zware omstandigheden. Omdat het hier om extrusie-aluminium gaat, is het wel van belang dat de voorbehandeling een beitsstap bevat die de bovenste laag van het aluminium wegetst, voordat de conversielaag wordt aangebracht.

Aluminium staanders en onderregels van het poedergecoate bushokje, nog in uitstekende staat
Afbladderende coating met grijs zink eronder op het frame tussen de twee zitjes van het bankje

2. Defect: afbladderende coating op de bovenzijde van het bankje

Waarneming: de coating op de bovenzijde van het bankje, op het frame tussen de twee zitjes, laat los. Het grijze oppervlak eronder wijst op (sendzimir-)verzinkt staal. Dit zink zorgt ervoor dat er niet direct rode roest ontstaat.

Gevolg: los van het feit dat de afbladderende coating niet fraai is, ontstaat er rode roest zodra het zink “op” is. Dan komt ook de sterkte van de constructie in gevaar.

Oorzaak: door het ontwerp blijft er (zout) water staan. Dat verdampt na een tijdje, waarna de zouten achterblijven. Bij nieuwe vochtbelasting ontstaat zo een zeer corrosief milieu, en daar is gecoat sendzimir-verzinkt staal niet tegen bestand. Het zitvlak van het bankje heeft overigens wel een gaatje waardoor water kan weglopen. Daar zie je geen problemen.

3. Defect: corrosie en afbladderen bij de randen

Waarneming: op meerdere plaatsen zijn afbladderende lak, roest en blaarvorming te zien. Deze defecten beginnen steeds vanuit de randen. Ook aan de onderzijde van het zitje zelf bladdert de coating af.

Roest, blaarvorming en afbladderende coating vanuit de randen van het stalen bankje
Losgelaten coating aan de scherpe onderrand van het zitje, met roest langs de rand van de poot

Waarom juist bij de randen?

Oorzaak (vermoedelijk): op scherpe randen is de dekking van een coating altijd minder. Hoe scherper de rand, hoe dunner de laag op dat punt. Ook de onderkant van het zitje zelf heeft scherpe zijden. Daar laat de coating los, terwijl het zitvlak er nog prima uitziet.

Wie betaalt dat dan?

Dit type bushokje wordt sinds 2010 niet meer geplaatst. Dit exemplaar is dus al minstens zo’n 15 jaar oud.

Toch is het jammer dat er niet wat meer aandacht aan het ontwerp is besteed. Zonder extra kosten had een deel van de problemen voorkomen kunnen worden. Hoe mooi zou het zijn als dit hokje met een paar kleine aanpassingen nóg tien jaar mee zou gaan?

Hoe was dit te voorkomen?

Corrosiewering begint aan de tekentafel. Als er bij het ontwerp rekening was gehouden met afwatering en een betere afronding van de randen, dan was de coating nog in beduidend betere staat geweest. Daarnaast helpen de volgende stappen.

  • Vastleggen. Leg in een lakspecificatie vast waaraan de coating moet voldoen, zoals milieu, verwachte levensduur, hechting en corrosiewering, en deel deze met je leverancier.
  • Testen. Verifieer de eisen die je stelt door de testen uit te voeren die in de lakspecificatie staan. In dit geval zou een zoutsproeitest volgens ISO 9227, of beter nog een cyclische corrosietest, het probleem direct aan het licht hebben gebracht.
  • Controleren. Voer deze testen uit op (een deel van) het echte product, niet op testplaatjes. Alleen dan zie je of het systeem presteert zoals je verwacht.

Zo voorkom je discussie over kwaliteit en kosten achteraf.

De kunst van het specificeren

Wat staat er in jouw inkoopspecificatie over de coating? Coatings bepalen voor een groot deel de levensduur van een product. Is dat voor jouw leverancier net zo duidelijk als voor jou?

Wij helpen bedrijven om deze verwachtingen helder te krijgen, ze professioneel vast te leggen en te controleren of eraan wordt voldaan.

Is CoatSpec iets voor jou?

Wat moet de coating kunnen en hoe toets je dat? Met CoatSpec leg je in een prestatiegerichte lakspecificatie vast waaraan de coating moet voldoen. De coater geeft aan hoe hij dat realiseert.

Doe de Risk Scan en zie waar de risico's in jouw huidige afspraken zitten.

De Coating Nerd

“Waar ik ook ben, op mijn werk of als ik vrij ben, ik kijk naar alles waar een verflaagje op zit. Helemaal als er iets mis mee is. Roestplekken, blaasjes en afbladderende verf, daar word ik gelukkig van! Nou ja, gelukkig… dat is wat overdreven. Maar ik vind het machtig interessant. Wat een mazzel heb ik dan ook dat ik hier mijn beroep van heb mogen maken. De hele dag onderzoek doen aan verfsystemen, ge(poeder)coate voorwerpen en bedrijven helpen bij het verbeteren van hun product.”

Laatste artikelen

Heb je een vraag?

Heb je een vraag? Wil je met een expert overleggen over welke test voor jou het meest geschikt is? Wil je een test laten uitvoeren? Neem dan contact met ons op.

Reageren? Volg M2LAB op LinkedIn en blijf op de hoogte!